ทุกวันนี้ ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ ไม่ได้จำกัดเพียงแค่ผลกระทบทางการเงินจากการปล่อยก๊าซเรือนกระจกแต่เพียงอย่างเดียว แต่ยังเป็นอีกปัจจัยที่อาจส่งผลกระทบต่อต้นทุน รายได้ และการเติบโตของภาคธุรกิจในระยะยาว

ล่าสุด KAsset และธนาคารกสิกรไทย  ได้ร่วมสนับสนุนงานวิจัยของ S&P Global Sustainable1 ในการจัดทำและเผยแพร่รายงานฉบับนี้ เพื่อประเมินว่า ความเสี่ยงทางกายภาพจากการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ (Physical Climate Risks) ทั้งอากาศร้อนจัด ภัยแล้ง ภาวะขาดแคลนน้ำ และน้ำท่วม อาจสร้างความเสียหายทางการเงินต่อบริษัทในดัชนี SET100 มากน้อยแค่ไหน

โดยงานวิจัยครั้งนี้ไม่เพียงสะท้อนต้นทุนที่ภาคธุรกิจอาจต้องเผชิญ แต่ยังชี้ให้เห็นว่า ความเสี่ยงในแต่ละพื้นที่เศรษฐกิจของไทยแตกต่างกันอย่างไร และบริษัทไทยเตรียมพร้อมรับมือไปถึงไหนแล้ว

แล้วพื้นที่ไหนกำลังเผชิญความเสี่ยงอะไรบ้าง ? ความเสี่ยงเหล่านี้เกี่ยวข้องกับการลงทุนอย่างไร ? และนักลงทุนจะมีส่วนร่วมสนับสนุนการเติบโตอย่างยั่งยืนได้อย่างไร ?

ฝนตกหนักทีไร หลายพื้นที่ในกรุงเทพฯ ก็มักเจอปัญหาน้ำท่วมรอการระบาย จนกระทบทั้งการเดินทางและการใช้ชีวิตประจำวัน

เพราะมีน้ำท่วมอีกประเภทหนึ่งที่เรียกว่า Pluvial Flooding หรือ น้ำท่วมจากฝนตกหนักต่อเนื่อง จนปริมาณการเพิ่มของระดับน้ำสูงกว่าอัตราการระบายน้ำ ส่งผลให้น้ำสะสมบนพื้นดินและระบายออกไม่ทัน โดยเฉพาะในพื้นที่ลุ่มต่ำ

สำหรับกรุงเทพฯ ที่เป็นทั้งเมืองลุ่มต่ำและศูนย์กลางเศรษฐกิจของประเทศ ความเสี่ยงนี้จึงไม่ใช่แค่เรื่องของน้ำท่วมถนน แต่ยังอาจสร้างความเสียหายต่อภาคธุรกิจได้ไม่น้อย

โดยข้อมูลจากธนาคารโลกระบุว่า ประเทศไทยติด 1 ใน 10 ประเทศที่เสี่ยงต่อภัยอุทกภัยสูงที่สุดในโลก ขณะที่การประเมินความเสี่ยงของบริษัทในดัชนี SET100 พบว่า น้ำท่วมผิวดินเป็นภัยทางกายภาพอันดับ 4 ที่อาจสร้างความเสียหายทางการเงินสูงสุด

เพราะเมื่อน้ำท่วมกระทบเส้นทางคมนาคม การขนส่งสินค้าก็อาจล่าช้า ห่วงโซ่อุปทานสะดุด ขณะที่ร้านค้าและธุรกิจบริการอาจต้องหยุดดำเนินงานชั่วคราว หรือเผชิญความเสียหายต่ออาคารและทรัพย์สิน

จากรายงาน ESG ปี 2025 บริษัทค้าปลีกสินค้าตกแต่งบ้านและอุปกรณ์ฮาร์ดแวร์แห่งหนึ่งในดัชนี SET100 ระบุว่า บริษัทได้นำกรอบการบริหารความเสี่ยงองค์กร (Enterprise Risk Management: ERM) มาใช้ประเมินความเสี่ยงและโอกาสที่เกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

พบว่าน้ำท่วมเป็นหนึ่งในความเสี่ยงสำคัญที่อาจกระทบต่อการดำเนินธุรกิจในรูปแบบของการขนส่งและส่งมอบสินค้าให้ลูกค้าล่าช้า ทรัพย์สินเสียหาย รวมถึงค่าใช้จ่ายในการซ่อมแซมและบำรุงรักษาที่เพิ่มขึ้น

บริษัทจึงเริ่มลงทุนปรับปรุงอาคารและโครงสร้างพื้นฐานให้สามารถรับมือกับน้ำท่วมได้ดีขึ้น พร้อมประเมินว่า ผลกระทบสะสมจากอุทกภัยอาจทำให้รายได้ของบริษัทในช่วงปี 2026–2030 ลดลงประมาณ 12% เมื่อเทียบกับภาวะปกติ

จึงเห็นได้ว่า ความเสี่ยงจากน้ำท่วมไม่ได้จบลงเมื่อน้ำลด แต่อาจส่งผลกระทบต่อเนื่อง ไปถึงทรัพย์สิน รายได้ และความสามารถในการแข่งขันของธุรกิจระยะยาว​

พื้นที่เศรษฐกิจสำคัญอย่างชลบุรี–ระยอง (EEC) เป็นที่ตั้งทั้งของนิคมอุตสาหกรรม โรงงานผลิต และโครงสร้างพื้นฐานที่ช่วยขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทย

แต่รู้หรือไม่ว่า การเติบโตของธุรกิจในพื้นที่เหล่านี้ กำลังเผชิญกับ 2 ความเสี่ยงสำคัญ นั่นคือ “อากาศร้อนจัด” และ “ภาวะขาดแคลนน้ำ” 

อากาศร้อนจัด (Extreme Heat) ไม่ได้กระทบแค่สภาพอากาศ แต่ยังเพิ่มต้นทุนให้ภาคธุรกิจ เพราะยิ่งอุณหภูมิสูงขึ้น ระบบทำความเย็นก็ยิ่งต้องใช้พลังงานมากขึ้น

ขณะเดียวกัน ความร้อนยังอาจส่งผลให้ประสิทธิภาพการทำงานของพนักงานลดลง และทำให้ ระบบปรับอากาศและระบายความร้อน (HVAC) ต้องทำงานหนักขึ้นจนมีอายุการใช้งานสั้นลง ส่งผลให้ธุรกิจอาจต้องแบกรับค่าใช้จ่ายในการซ่อมบำรุงหรือเปลี่ยนอุปกรณ์เร็วกว่าที่คาดการณ์ไว้

โดยข้อมูลจาก S&P Global Sustainable1 พบว่า อากาศร้อนจัดเป็นภัยทางกายภาพอันดับ 1 ที่คิดเป็นมากกว่า 50% ของต้นทุนความเสี่ยงทางการเงินทั้งหมดของบริษัท SET100

ขณะเดียวกัน ภาวะขาดแคลนน้ำ (Water Stress) ก็กำลังกลายเป็นความเสี่ยงที่น่าจับตา โดยสัดส่วนต้นทุนจากความเสี่ยงทางกายภาพจากการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศในแต่ละปีประเมินว่าจะเพิ่มจาก 9% ในทศวรรษ 2020 เป็น 23% ในทศวรรษ 2050

โดยเฉพาะในยุคที่ Data Center ขยายตัวเพื่อรองรับ AI ซึ่งระบบระบายความร้อนบางประเภทต้องใช้น้ำจำนวนมาก จนอาจเพิ่มแรงกดดันต่อทรัพยากรน้ำในพื้นที่

เมื่อรวมกับความเสี่ยงจากภัยแล้งที่อาจซ้ำเติมปัญหาขาดแคลนน้ำ ก็ยิ่งทำให้การบริหารทรัพยากรน้ำ กำลังกลายเป็นโจทย์สำคัญของภาคธุรกิจ

เวลาพูดถึงความเสี่ยงจากน้ำทะเลหนุน หลายคนอาจนึกถึงปัญหาชายหาดถูกกัดเซาะ หรือพื้นที่ริมทะเลที่ค่อย ๆ หายไป 

แต่สำหรับภาคธุรกิจ ผลกระทบอาจรุนแรงกว่านั้น เพราะบริเวณชายฝั่งทะเลของไทยยังเป็นที่ตั้งของโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ ทั้งท่าเรือ โรงไฟฟ้า นิคมอุตสาหกรรม คลังสินค้า และอสังหาริมทรัพย์จำนวนมาก

เมื่อระดับน้ำทะเลสูงขึ้น ประกอบกับคลื่นพายุและการกัดเซาะชายฝั่ง ธุรกิจเหล่านี้จึงอาจเผชิญทั้งความเสียหายต่อทรัพย์สิน การหยุดชะงักของการดำเนินงาน รวมถึงต้นทุนบำรุงรักษาและค่าเบี้ยประกันภัยที่สูงขึ้น

 โดยเฉพาะกลุ่มพลังงาน ที่มีโรงไฟฟ้า คลังน้ำมัน และโครงสร้างพื้นฐานหลายแห่งตั้งอยู่ใกล้ชายฝั่ง ซึ่งรายงานจาก S&P Global Sustainable1 ประเมินว่า ภาคพลังงานอาจเผชิญ ต้นทุนความเสี่ยงทางการเงินจากภัยทางกายภาพรวมสูงถึง 4.1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี ในทศวรรษ 2050

อย่างไรก็ตาม การเตรียมรับมือความเสี่ยงเหล่านี้ตั้งแต่วันนี้ ก็อาจช่วยลดความเสียหายในอนาคตได้

จากกรณีศึกษาของประเทศสิงคโปร์ ประเมินว่าหากมีการลงทุนในมาตรการป้องกันน้ำท่วม ทั้งแบบป้องกันไม่ให้น้ำเข้าสู่อาคาร (Dry Floodproofing) และแบบปรับอาคารให้ทนต่อความเสียหายจากน้ำท่วม (Wet Floodproofing) อาจช่วยลดมูลค่าความเสียหายได้ถึง 3.55 ดอลลาร์สหรัฐ ต่อทุก 1 ดอลลาร์สหรัฐที่ลงทุน

ขณะที่การติดตั้ง หลังคาเขียว (Green Roofs) และหลังคาสะท้อนความร้อน (Cool Roofs) อาจช่วยประหยัดต้นทุนได้ถึง 7.45 ดอลลาร์สหรัฐ ต่อทุก 1 ดอลลาร์สหรัฐที่ลงทุน

เมื่อความเสี่ยงจากภัยธรรมชาติอาจกระทบทั้งต้นทุน รายได้ และการดำเนินธุรกิจ คำถามสำคัญจึงอยู่ที่ว่า บริษัทไทยเตรียมพร้อมรับมือกับความเสี่ยงเหล่านี้มากแค่ไหนแล้ว ?

โดยรายงานจาก S&P Global Sustainable1 พบว่า 65% ของบริษัทใน SET100 มีแผนการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศสูงกว่าค่าเฉลี่ยโลกที่ 36% และสูงที่สุดในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก ซึ่งมีค่าเฉลี่ยอยู่ที่ 48% 

ที่น่าสนใจคือ หลายบริษัทไม่ได้ใช้แผนเดียวกันในทุกพื้นที่ แต่เลือกประเมินความเสี่ยงตามทำเลที่ตั้งและลักษณะธุรกิจ โดยเฉพาะกลุ่มสาธารณูปโภคที่เกือบ 90% มีแผนรับมือเฉพาะพื้นที่ ตามด้วยกลุ่มวัสดุก่อสร้าง สินค้าอุปโภคบริโภค และพลังงาน ซึ่งแต่ละอุตสาหกรรมก็มีแนวทางรับมือแตกต่างกันออกไป เช่น

1. กลุ่มสาธารณูปโภคและพลังงาน

สร้างกำแพงกั้นน้ำ ยกระดับเครื่องจักรสำคัญ รวมถึงขุดสระสำรองน้ำดิบเพื่อรับมือทั้งน้ำท่วมและภาวะขาด แคลนน้ำ

2. กลุ่มค้าปลีกและสินค้าอุปโภคบริโภค

เตรียมระบบสูบน้ำและแผงกั้นน้ำในพื้นที่เสี่ยง พร้อมยกระดับพื้นอาคารสาขาใหม่ให้สูงกว่าถนนอย่างน้อย 70 เซนติเมตร

3. กลุ่มการแพทย์และโรงพยาบาล

พัฒนาระบบเตือนภัยและระบบบำบัดน้ำเสีย เพื่อให้มีน้ำสะอาดเพียงพอต่อการให้บริการอย่างต่อเนื่อง

ท่ามกลางความเสี่ยงจากสภาพภูมิอากาศที่เพิ่มขึ้น ธุรกิจที่ให้ความสำคัญกับการบริหารความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อม และใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ อาจมีโอกาสรักษาความสามารถในการแข่งขันและเติบโตได้ในระยะยาว

สำหรับนักลงทุน ก็สามารถมีส่วนร่วมสนับสนุนแนวทางนี้ได้ ผ่านการลงทุนใน กองทุน ESG ที่ให้ความสำคัญกับปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อม สังคม และธรรมาภิบาล ควบคู่ไปกับการสร้างโอกาสรับผลตอบแทน

คว้าโอกาสลงทุนเพื่ออนาคตที่ยั่งยืนผ่าน 5 กองทุนแนะนำ ESG พร้อมสิทธิลดหย่อนภาษี จาก KAsset

- เน้นลงทุนตราสารหนี้

💚 K-ESGBF-ThaiESG

ลงทุนในพันธบัตรและหุ้นกู้เอกชน เน้นตราสารหนี้เพื่อความยั่งยืนที่มีความน่าเชื่อถือระดับ Investment Grade

💚 K-ESGSI-ThaiESG

เน้นลงทุนในตราสารหนี้ภาครัฐระยะยาว โดยเฉพาะพันธบัตรรัฐบาลเพื่อความยั่งยืน

- เน้นลงทุนแบบผสม

💚 K-BL30-ThaiESG

เน้นลงทุนในตราสารหนี้ไทยคุณภาพดี ระดับ Investment Grade ประมาณ 70% ควบคู่กับหุ้นไทยที่ได้รับ SET ESG Rating ระดับ AAA ไม่เกิน 30% เพื่อเพิ่มโอกาสสร้างผลตอบแทน

💚 K-70ThaiESGX-N

ลงทุนในหุ้นไทยที่โดดเด่นด้านความยั่งยืน ในสัดส่วนไม่เกิน 70% ควบคู่กับตราสารหนี้ยั่งยืน

- เน้นลงทุนหุ้น

💚 K-HDThaiESGX-N

เน้นลงทุนในหุ้นไทยกลุ่มความยั่งยืน ที่มีประวัติหรือแนวโน้มจ่ายเงินปันผลสม่ำเสมอในระดับสูงกว่าค่าเฉลี่ยของตลาด​